NGUY CƠ KHAN HIẾM MÁY TÍNH, LINH KIỆN ĐIỆN TỬ NĂM 2026

Cuối năm 2025 đầu  quý I năm 2026, sự đứt gãy chuỗi cung ứng thiết bị và linh kiện điện tử đã tạo ra những tác động lan rộng, không chỉ đối với doanh nghiệp mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động của các cơ quan nhà nước. Tình trạng thiếu hụt chip, bo mạch, linh kiện bán dẫn và thiết bị ngoại vi khiến thị trường máy tính và điện tử rơi vào trạng thái khan hiếm cục bộ, kéo theo sự leo thang giá cả trên diện rộng.

Trong quý I năm 2026, sự đứt gãy chuỗi cung ứng thiết bị và linh kiện điện tử đã tạo ra những tác động lan rộng, không chỉ đối với doanh nghiệp mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động của các cơ quan nhà nước. Tình trạng thiếu hụt chip, bo mạch, linh kiện bán dẫn và thiết bị ngoại vi khiến thị trường máy tính và điện tử rơi vào trạng thái khan hiếm cục bộ, kéo theo sự leo thang giá cả trên diện rộng.

Đối với doanh nghiệp, đặc biệt là các đơn vị sản xuất – tích hợp hệ thống – phân phối thiết bị công nghệ, khó khăn đầu tiên là chi phí đầu vào tăng mạnh. Giá linh kiện có thời điểm tăng từ 10–30%, thậm chí cao hơn với các dòng hàng chuyên dụng. Việc phải mua linh kiện với giá cao nhưng đã ký hợp đồng cung ứng từ trước khiến biên lợi nhuận bị thu hẹp đáng kể. Nhiều doanh nghiệp rơi vào thế bị động: hoặc chấp nhận giảm lợi nhuận để giữ uy tín, hoặc buộc phải điều chỉnh giá bán, đối mặt nguy cơ mất khách hàng.

Bên cạnh đó, thời gian giao hàng kéo dài gây gián đoạn tiến độ dự án. Các hợp đồng cung cấp hệ thống CNTT, trung tâm dữ liệu, thiết bị giáo dục – y tế bị chậm triển khai, phát sinh chi phí lưu kho, chi phí nhân sự chờ việc và nguy cơ bị phạt do vi phạm cam kết tiến độ. Doanh nghiệp nhỏ và vừa chịu tác động nặng nề hơn vì năng lực dự trữ tài chính và khả năng đàm phán với nhà cung cấp hạn chế.

Đối với các cơ quan nhà nước, hệ quả không chỉ dừng ở bài toán ngân sách. Nhiều gói thầu mua sắm công được phê duyệt theo đơn giá cũ phải điều chỉnh, kéo dài thủ tục, thậm chí phải tổ chức đấu thầu lại do vượt khung dự toán. Điều này làm chậm tiến trình chuyển đổi số, hiện đại hóa hạ tầng công nghệ và triển khai các hệ thống phục vụ người dân. Các dự án trọng điểm liên quan đến giáo dục, y tế, hành chính công bị ảnh hưởng dây chuyền, tác động trực tiếp đến chất lượng dịch vụ công.

Ngoài ra, sự phụ thuộc lớn vào nguồn linh kiện nhập khẩu cũng bộc lộ rủi ro chiến lược về an ninh công nghệ. Khi chuỗi cung ứng toàn cầu biến động bởi yếu tố địa chính trị, dịch bệnh hoặc chính sách thương mại, cả khu vực doanh nghiệp lẫn khu vực công đều thiếu công cụ phòng vệ hiệu quả.

Những khó khăn này đặt ra yêu cầu cấp thiết về đa dạng hóa nguồn cung, tăng cường nội địa hóa linh kiện, xây dựng quỹ dự phòng và cơ chế mua sắm linh hoạt hơn. Trong bối cảnh bất ổn, khả năng thích ứng và tầm nhìn dài hạn sẽ là yếu tố quyết định giúp doanh nghiệp và cơ quan quản lý vượt qua thách thức, ổn định hoạt động và bảo đảm phát triển bền vững.